Friday, 25 January 2013

প্ৰবাসত ভোগালী ভোগ আৰু আপোনত্ব











অনুপমাবায়ে কথাষাৰ কেতিয়াবাই সোঁৱৰাই থৈছিল । পিছে মোৰহে অলপ সংকোচ লাগি আছিল । যাওঁ নাযাওঁ ভাব । গৃহস্থৰ মতটো মোৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰিছিল । তথাপি যাওঁ নাযাওঁ ভাব । নিৰ্দিষ্ট দিনটোৰ আগদিনা অৰ্থাত ১১ জানুৱাৰী দিনা নিৰ্জু বায়ে ফোন কৰি কলে মাধুৰীমা ওলোৱা । ভিনদেৱে আফ্ৰিকাৰ পৰা হাঁহ আনিছে । বিহুটো লগে লগে ভাগে খাম বুলি নাযাওঁ বুলি কলে হব নে । নিৰ্জুবাৰ ফোনটোৰ পাছত মই নিজেই অনুপমাবালৈ ফোন কৰিলোঁমন তেতিয়াও উগুল-থুগুল । ফোনটো থবলৈ পালোহে সিফালৰ পৰা আকৌ নিৰ্জুবাৰ ফোন নাযাওঁ বুলি নকবা দেই ।ফেচবুকত চোৱা মই পিঠা পুৰিলোঁৱেই লগে লগে মুখপুথি খুলিলোঁ । দেখিলো নিৰ্জুবায়ে নাৰিকলৰ পিঠা পুৰি থকা ফটো আমাক টেগ কৰিছে । এইবাৰ কিহে পাই । ৰাতিটো নাযায় নুপুৱাই যেন ।
১২ জানুৱাৰী ২০১৩, সকলোৰে সুবিধা অনুযায়ী জোখতকৈ এদিন আগেই বিহু পাতিবৰ বাবে আমি যাত্ৰা কৰিলোঁনয়দালৈকে মেট্ৰত, তাৰ পৰা প্ৰায় ৪ বজাত অনুপমাবাহঁতৰ গাড়ীত ভিনদেউ, মৌমন, অয়ন আৰু বা ৰ সৈতে মই ওলালোঁমোৰ গৃহস্থ বিশেষ এটা কামত ফৰিদাবাদলৈ যাব লগা হোৱাৰ বাবে তেওঁ পোনে পোনে হুণ্ডা চিটি চেণ্টাৰলৈকে যাম বুলি ।  তাৰ পৰাই তেওঁক আমি লগত লৈ লম । মেহচানত ফুটবল খেলিবলৈ যোৱা কনচেং ভিনদেউ সেইদিনা পুৱাহে ঘৰ সোমাইছিল বোলে । তেনেকৈয়ে ট্ৰেফিক জামৰ মাজেৰে আমাৰ যাত্ৰা আৰম্ভ হল । সিফালে ৱাৰলেছৰ দৰে আমাৰ ফোনবোৰ এটাই আনটোৰ লগত ব্যস্ত হৈ আছিল । নিৰ্জুবায়ে জনাই আছিল সেইদিনা ১১ বজাত আফ্ৰিকাৰ পৰা ঘৰ সোমোৱা ভিনদেৱে তেওঁলোকৰ সন্তান কাব্যক লৈ নিৰ্দিষ্ট ঠাইলৈ গলেই বোলে । বা ৰৈ আছিল আমালৈ বুলি । ৬ টা বজাত গুড়গাওঁ পালো গৈ । আমি সেই ঠাই পোৱাৰ লগে লগে নিৰ্জুবাও গাড়ী লৈ ওলাই আহিল । এইবাৰ আমাৰ গাড়ীয়ে তেওঁৰ গাড়ীক অনুসৰণ কৰি গৈ থাকিল । হুণ্ডা চিটি চেণ্টাৰৰ কাষতে থকা ফৰ্টিজ হস্পিটেলৰ সমুখৰ পৰা জোনকো নিৰ্জুবাৰ গাড়ীত তুলি ললে । মই এইবাৰ জোনৰ সৈতে নিৰ্জুবাৰ গাড়ীত বহিলোগৈ । গাড়ী আগবাঢিল । প্ৰায় আধা ঘণ্টা মান যোৱাৰ পাছত গাড়ীখনে এটা ওখোৰা মোখোৰা বাটেৰে আগবাঢ়িল । মই আচৰিত হৈ কলো-বকতালৈ আহি থকা যেন লাগিছে চোন !
পিছে বেছি দূৰ কাল্পনিক বকতাৰ আলিয়েদি যাব লগা নহল , কিয়নো তাৰ পাছত দুয়োকাষে সৰিয়হৰ পথাৰে আগুৰি থকা সুন্দৰ পথেৰে আমি আগবাঢ়িলোঁমনত অলপ দুখো লাগিল , অলপ পোহৰ হৈ থাকোঁতে অহা হলে সৰিয়হৰ সৌন্দৰ্যখিনি উপভোগ কৰিব পাৰিলোঁহেঁতেনগাড়ীয়ে সৰিয়হ এৰি এইবাৰ পাহাৰত উঠিল । একোৱা-পকোৱা বাট । যেন যোৰা বাটৰ পাহাৰ হে । প্ৰায় চাৰে সাতমান বজাত আমি ফাৰ্ম হাউচটো পালোগৈ । ফাৰ্ম হাউচৰ পৰিবেশটো দেখি  মন ভাল লাগি গল ।  গাড়ীৰ পৰা নামিয়েই প্ৰদীপ ভিনদেউক দেখিলো । ভিনদেৱে লৰালৰিকৈ আমাক নিজৰ নিজৰ ৰুমবোৰ দেখুৱাই দিলে । ৰুমত মুখ –হাত ধুই বাহিৰলৈ ওলাই আহি হে দেখিছোঁ গোটেইখন দেখোন ইলাহি কাৰবাৰ !! বাহিৰৰ লনত দুটা চুলাত গাহৰি মাংস সেকি থকা হৈছে । এটা চুলা ঘেৰি ভিনদেউ দুজন আৰু বা দুগৰাকী বহি আছে । ভাগিন কেইটাই ইফাল সিফাল কৰি আছে । কাষতে লেপি এটাত উচ্চস্বৰে বিহু গান বাজি আছে । লাজ লাজকৈ আমি দুজনো তেওঁলোকৰ কাষতে বহিলোগৈ । তেতিয়াহে গম পালো সেইদিনা গোটেই ফাৰ্মহাউচটো কেৱল আমি তিনিটা পৰিয়ালহে আছো । প্ৰদীপ ভিনদেৱে কৈছে- মেজি সাজি থৈছোঁ(চুইমিংপুলটৌলৈ আঙুলিয়াই ) কাষতে সৌটো পুখুৰী আছে নহয় তাতে জুবুৰা মাৰি মেজি জ্বলাম আৰু ।
ইতিমধ্যে দুই খৰিকা মান গাহৰি মাংস সিজিছিল । গৃহস্থ জোনে গাহৰি  মাংস কেইটুকুৰা আনি প্লেট এখনত থলেহিনিৰ্জুবাহঁতৰ লগত অহা সুধা আৰু দুজনমানে বাকী জোগাৰবোৰ কৰি দিলে হি । আমাৰ সমুখত থকা টেবুলখন চালাড, চাটনি, মাংস আৰু কল্ড ডিংকছেৰে ভৰি পৰিল । মই গাহৰি মাংস নাখাওঁ । পিছে পুৰা গাহৰি মাংসৰ গোন্ধ , চাটনি, অনুপমাবা, নিৰ্জুবা আৰু জোনৰ চিঞৰ বাখৰত মাংস এটুকুৰা ললো । মিছা নকওঁ সেই টুকুৰা পাছত আৰু কেইবাটুকুৰা মাংস খালো । মাংস পুৰি আছে , আনি আছে । তেনেতে অনুবায়ে চিঞৰি উঠিল-চাটনিখিনি কোনে বনাইছিল, ইমান ভাল লাগিছে ?
কাব্যই মিচিকিয়া হাঁহি মাৰি কলে-মই ।
মই গাহৰি মাংস খাই বেয়া পোৱা বুলি ভাবিয়েই চাগৈ নিৰ্জুবায়ে কলে –“মাধুৰীমা তোমাৰ বাবে মই হাঁহৰ মাংস ফ্ৰাই কৰিবলৈ কৈ আহিছিলোঁ , ইহতক আনিবলৈ কওঁ ৰবা ।
নিৰ্জুবাক বাধা দি মই কলো-মইয়ে লৈ আনোগৈ ৰব ।
মাংস আনিবলৈ বুলি ফাৰ্মহাউচৰ পাকঘৰত সোমালোগৈ । তিনিজন মানুহে সেই সময়ত আমাৰ বাবে ৰন্ধা বঢ়াৰ কামত ব্যস্ত আছিল । মই ভঙা ভঙা হিন্দীত প্ৰথমে মাংস খিনি খুজিলোঁ , তাৰ চামুচ খুজিবলৈ লওতেহে লাগিল লেঠা , চামুচৰ হিন্দী কি আছিল বা ?????
ইংৰাজী, অসমীয়া মিলাই কিবা এটা কবলৈ যাওঁতেই সুধাই সুন্দৰ অসমীয়াত কলে-আপোনাক চামুচ লাগে ন মাহী ?
মোৰ মুখ মেল খাই গল । সুধা নামৰ নিৰ্জুবাহঁতৰ বনকৰা ছোৱালীজনী খুব সম্ভৱ উত্তৰ প্ৰদেশৰ (মই পাহৰিলোঁ ) তাই ইমান ধুনীয়া কৈ অসমীয়া কব জানে নে..!!
মই আচৰিত হৈয়ে আকৌ উলটা পুলটা কৈ তাইক সুধিলোঁ-তুম অসমীয়া কব পাৰা !!
তাই হাঁহি মাৰি কলে ..
নিৰ্জুবা আৰু ভিনদেউলৈ শ্ৰদ্ধাত মূৰ দুৰ খাই গল । যি সময়ত অসমীয়া চাহাব সকলে ( মানে যি সকলে নিজকে চাহাব বুলি ভাবে , আচলতে এটা ধুলি কণা মাথোন ) নিজৰ ঘৰত অসমীয়া ভাষাটো জীয়াই ৰাখিবলৈ টান পাই তেনে ক্ষেত্ৰত এওঁলোকে নিজৰ ভাষাটো এনেকৈ ৰাখিছে ।
ভৰি উঠা মন এটাৰে মাংসৰ বাটিটো লৈ ওলাই গলো ।
ৰাতি হৈ আহিছিল । কয়লাৰ জুইৰ উত্তাপত আমাৰ আড্ডা জমি উঠিল । প্ৰত্যেকে বিহুৰ দিনৰ নিজৰ অভিজ্ঞতা সমূহ কবলৈ ধৰিলে । (এই অভিজ্ঞতা সমূহত ওলোৱা দুটা ঘটনা পাছত লিখিম ) 
১১ টা বাজিল । নিৰ্জুবায়ে অনুবা আৰু মোক মনত পেলাই দিলে যে আমি নাৰিকলৰ পিঠা পুৰা কথা আছিল । লগে লগে আমি কেইজনী উঠি গৈ লনৰ কাষতে থকা ৰুমটোত বহি ললো । এইবাৰ নাৰিকলৰ পিঠা পোৰা প্ৰতিযোগিতা চলিল । প্ৰথমে অনুবায়ে পুৰিলে, তাৰ পাছত মই , তাৰপাছত কাব্য , সুধা আৰু নিৰ্জুবায়ে । সুধাই ইমান ধুনীয়া কৈ পিঠা পুৰিলে যে মোৰ নিজৰ কেইখনলৈ চাই লাজেই লাগি গল । সকলোৱে এবাৰ এবাৰ পুৰি হোৱাত অনুবায়ে বাকীখিনি পুৰিবলৈ লাগি গল তাৰ মাজতে নিৰ্জুবাৰ বিহু নাচ চলি থাকিল । ইতিমধ্যে খোৱা টেবুলত ভাতৰ যা যোগাৰ আহিবলৈ ধৰিলে । পিঠা পনা সামৰি চাৰে বাৰমান বজাত সকলোৱে ভাত খাবলৈ বহিলোঁগাহৰি মাংসৰে ফুলি থকা পেটত কিমান নো ভাত ধৰিব, তথাপি খালো । খাই বৈ উঠিছোঁহে, কনচেং ভিনদেৱে তামোল পাণ লৈ সুধিছে কোনে কোনে তামোল খাব হয়নে । নাই তামোল খোৱা মানুহ কোনো নোলাল । গতিকে ভিনদেউৰ লগত মইয়ে ভালকৈ তামোল এখন পাগুলিলোঁৰাতি ১ টা বাজিল । পুৱা সোনকালে উঠিব লাগিব বাবে প্ৰত্যেকে নিজৰ নিজৰ ৰুমত সোমালোগৈ । মই যাওঁতে অনুবাক সকীয়াই থৈ গলো পুৱা যাতে ফোন এটা কৰি মোক তুলি দিয়ে । অনুবায়ে দুষ্ট হাঁহি এটা মাৰি কলে –যোৱা যোৱা তুলি দিম !
পুৱা ৬ বাজিছিল । কেনেকৈ জানো সাৰ পালো । কোনোমতে চকু মেলি চালো আন্ধাৰ হৈয়ে আছে । কাণ উনালো, নাই বাহিৰত একো শব্দ নাই । মবাইলটো খেপিয়াই সময়টো চালো । সময়টো চাই গৃহস্থক ঠেলা এটা মাৰি কলো ৬ টা বাজিল হে । তেওঁ টোপনিতে ভোৰভোৰাই উঠিল-শুই থাক । ইমান ঠাণ্ডাত কত মৰিবলৈ যাৱ তেওঁৰ গালি খাই আকৌ শুই পৰিলোঁচিলমিলকৈ টোপনি আহিছিল হে মোৰ ফোনটো টুংটুঙাই বাজি উঠিল । স্ক্ৰীণ খন চালো অনুবায়ে ফোন কৰিছে । ফোনটো ধৰাৰ লগে লগে তেওঁ কলে- মাধুৰীমা উঠিল নে ?
-ও
-অ তোমালোকৰ বাথৰুমত পানী আছে নে নাই বাৰু ? আমাৰ টোত নাই চাগৈ , ইমান কমকৈ ওলাইছে !
-হেহ হয় নেকি ! মই চাই আহি ফোন কৰি আছো ৰব ।
সেইবুলি কৈ বিচনাৰ পৰা নামিবলৈ লৈছোঁহে ধুপুচকৈ লুটি খাই পৰিলোঁ ! (এই কথাটো জোনৰ বাহিৰে কোনেও নাজানে ।) এন্ধাৰে-মুন্ধাৰে নামিছোঁ ,তাতে লোকৰ বিচনা কিমান দীঘল কেনেকৈনো গম পাম কিবা । তাতে জোনে লাইট জ্বলাবলৈও দিয়া নাই । ধুপুচ কৰা শুনি জোনে মুৰটো দাঙি সুধিলে-দোষ পালি নেকি ?
পালেও সেই সময়ত পাইছো বুলি কৈ জোনৰ গালি শুনিবলৈ নাই । গতিকে নাই পোৱা বুলি কৈ বাথৰুমত সোমালোঁটেপ খুলি চালো , পানী আছে । গিৰজাৰ চুইচটো অন কৰি অনুবালৈ ফোন লগালো । পানী আছে চোন অনুবা । অহ ! বুলি কৈ অনুবায়ে ফোনটো থলে । গা পা ধুই মেখেলা চাদৰ পিন্ধোঁ মানে চাৰে সাতটা বাজিল । মেখেলা চাদৰজোৰ যিমান পাৰোঁ টানকৈ পিন্ধিলোঁ , যাতে সিদিনা দিল্লীৰ আড্ডাত চাদৰ সোলোকা দি সোলোকি নাযায় ! ( সেই ঘটনাটো কোনোবাই ধৰিব পাৰিছিল যদিও নাজানোঁ দেই , সিদিনা তিনিবাৰ মান সোলোকিল) ওলাই আহি দেখিলো অনুবা গা পা ধুই সাজু ।
-আমাৰ টেপত কৰবাত ব্লক হৈ আছিল বাবে পানী অহা নাছিল জানা । সিঁহতৰ মানুহে আহি ঠিক কৰি গল ।
বাহঁতৰ ৰুমলৈ ভুমুকি মাৰি চালো ভাগিন দুটিৰ সৈতে ভিনিহি টোপনিত লালকাল । সিফালে আমাৰজনো লালকাল । দুইগৰাকী তললৈ নামি আহিলো । নিৰ্জুবা তেতিয়াও সাজু হোৱা নাছিল গতিকে আমি দুই গৰাকীয়ে ফাৰ্মহাউচৰ পৰিবেশটো চাও বুলি ওলাই গলো । হয়তো প্ৰায় দুটা বছৰৰ পাছত মই তেনে এটা পুৱা পাইছিলো, যিটো পুৱা কুঁৱলীয়ে আৱৰি আছিল, ঘাঁহবোৰ নিয়ৰে তিয়াই থৈছিল, চৰাইবোৰে কলকলাই আছিল , চৰাই মাতৰ বাহিৰে কোনো মাত ভাহি অহা নাছিল , আৰু এজোপা গছৰ ফাঁকেৰে ৰঙা হৈ বেলিটোৱে ভুমুকি মাৰিছিল । মনটো কিবা লাগি গৈছিল । অলপ সময় ঘুৰা পকা কৰাৰ পাছত নিৰ্জুবাও আমাৰ লগ লাগিছিল । এইবাৰ তিনিও গৰাকী অসমীয়া বোৱাৰী আগবাঢ়িলোঁ আৰৱলী পাহাৰত জ্বলাবলৈ সাজি থোৱা মেজিটোৰ ফালে । ভিনদেউ প্ৰদীপ শইকীয়াই অকলে কঁপি কঁপি মেজিটোৰ কাষত ৰৈ আছিল । অনুবা আৰু মই আমাৰ মানুহ কেইজনক মাতি আনিবলৈ বুলি নিজৰ নিজৰ ৰুমলৈ গলো । ৰুমত সোমায়ে আচৰিত , ওলাই যোৱাৰ আগতে কনচেং ভিনদেউ আৰু অনুবায়ে বিহু বুলি জোনক উপহাৰ দিয়া কুৰ্তা পাইজামাজোৰ বিচনাত থৈ কৈ গৈছিলোঁ-পিন্ধিব আক ।
জোনে কোনো দিনে তেনে একো পোছাক পিন্ধা নাছিল । সেইবাবে ৰুমত সোমাই জোনক দেখিয়েই আচৰিত হৈ গৈছিলোঁ(প্ৰায়ে মন গলেই তাৰ ডিঙিত ধৰি ওলমি  দিওঁ ,যিমানহে ওখ ) তালৈ এপলক চাই ডিঙিত ওলমি দি গালত টুকুৰিয়াই কলো-“ মুখ লাগিব চাব আক ।
এইফালে ৰূপহ কোঁৱৰ হৈ জোন ওলাল , সিফালে কানাই হৈ ওলাল অয়ন । ডেকা লৰা হৈ ওলাল ১২ বছৰীয়া মৌমন !!! হে ইশ্বৰ !!
৮ মান বজাত প্ৰদীপ ভিনদেৱে মেজিত জুই দিলে । লগে লগে পিঠা পনা হাজিৰ । লগতে ৰঙা চাহ । কাষতে বিহু গান বাজি আছে । নিৰ্জুবাই এপাক নাচিলেই , কাব্যইও নাচিলে । নাচিবলৈ গা ভাঙি থকা সুধাই তেওঁলোকক দেখি ৰবই নোৱাৰিলে । উত্তৰ প্ৰদেশৰ ছোৱালীয়ে কঁকাল ভাঙি ভাঙি বিহু নাচিলে । লগতে সহযোগ কৰিলে অনুবা, কনচেং ভিনদেউ আৰু প্ৰদীপ ভিনদেৱে । পিছে সেই ঠাইতে বিহু নাচি হেঁপাহ নপলোৱাত আমি নাৰী সকল লনলৈ নামি আহিলো । আকৌ বিহু নাচ ।
নাচ শেষ হল । এইবাৰ আহিল জলপান । চিৰা , দৈ গুৰেৰে সকলোৱে জলপান খালে । খাই বৈ পুৰুষ সকল এফালে গল , নিৰ্জুবা, অনুবা আৰু মই ফাৰ্মহাউচৰ এফালে থকা শাকনি বাৰীখনলৈ বুলি পোনালোঁগোটেই নেমু গছ । পকা পকা নেমুৰে ভৰি আছিল । নাৰী মন ! গছ এজোপা হাওলাই নেমু দুটামান চিঙিহে তত ।
পুৱা ন মান বাজিছিল চাগৈ । এবাৰ ৰদ চাই ঘাঁহনিত সকলো বহি পৰিলোঁপুনৰ আড্ডা জমি উঠিল । এই আড্ডাই সাহিত্য, বুৰঞ্জী , ৰাজনীতি, লেটা, গাহৰি মাংস, সকলোকে সামৰি ললে । ১২ টা বাজিল । কাৰো খবৰেই নাই । মাথো আখৈ ফুটা দি কথা ফুটিছে । প্ৰদীপ ভিনদেৱে সময়টো সকলোকে সোঁৱৰাই দিলে । অনিচ্ছা স্বত্বেও আড্ডা ভাঙিব লগা হল । আকৌ খোৱাৰ যা যোগাৰ । এইবাৰ ফাৰ্মহাউচৰ পুখুৰীটোৰ(চুইমিং পুলটো) কাষৰ লনখন  সকলোৱে খাবলৈ বহিলোঁকনচেং ভিনদেৱে মুখত গামোচাৰে পাগ এটা মাৰি কলে –মই বিলনীয়া দেই । তেওঁ বিলাবলৈ ধৰিলে । ভিনদেউৰ সৈতে মই বিলনীয়া হৈ দিলোঁএটা যুগৰ মূৰত তেনেকৈ ভাত খোৱা যেন লাগিল । ভাত পানী খাই নিৰ্জুবা , অনুবা আৰু মই পুনৰ ফাৰ্মহাউচৰ এফালে খোজ কাঢিবলৈ গলো । ধেৰ কথা ওলাল । ঘুৰি আহি দেখোঁ বাকী ৰাইজ যাবলৈ সাজু । লৰালৰিকৈ নিজেও যিমান পাৰোঁ বস্তু সামৰিলোঁনিৰ্জুবায়ে অনুবা আৰু আমাৰ বাবে দুটা টিফিনত ভৰ্তি কৈ দুবাটি হাঁহৰ মাংসও ভৰাই দিলে । তাৰ লগতে পিঠা পনাবোৰো আছেই । প্ৰায় তিনিটা মান বজাত আমি ফাৰ্ম হাউচৰ পৰা ওলাই আহিলো ।
বাটে বাটে টোপনিয়াই টোপনিয়াই মাথো এটা কথাই ভাবি আহিলোঁ-

বিহু আচলতে কেনেকৈ পালন কৰা হয়... ?? হয়তো আমি তেনেকৈ বিহু পালিব নোৱাৰিলোঁ । জীৱনৰ ব্যস্ততাৰ বাবে সময়তকৈ এদিন আগেই মেজিও জ্বলালো । পিছে  বিহু হিচাপে যি এটা দিন আমি তাত কটালোঁ, যিমান আন্তৰিকতাৰে এজনে আনজনৰ সৈতে উৎসৱটিৰ সুখ বিনিময় কৰিলোঁ সেইয়া হয়তো মনত ৰৈ যাব । আন্তৰিকতাই সম্বন্ধ গঢ় দিয়ে, আন্তৰিকতাই পৃথিৱীখন সৰু কৰি পেলাই ,  আন্তৰিকতাই জীৱনৰ প্ৰতিটো দিনেই উৎসৱ মুখৰ কৰি তোলে ,সেইয়া সেই সময়খিনিয়ে প্ৰমাণ কৰি দিলে ।

কৃতজ্ঞতাৰে....
ভিনদেউ প্ৰদীপ শইকীয়া, কনচেং বৰগোহাঁই , নিৰ্জুবা, অনুবা, কাব্য, মৌমন , অয়ন, সুধা আৰু জোনৰ হাতত ।

 

No comments:

Post a Comment